10:23:00 13.08.2026
Ադրբեջանը այս պահի դրությամբ աշխարհի ամենաարհեստական, կեղծարար ու նաև, այո՛, ամենաահաբեկչական պետությունն է, որը այս հարցում շատ նման է նաև Իսրայելին։ Եվ չպետք է մոռանանք, թե որտեղից հայտնվեց այս պետությունը, որը ցանկանում է իր լիակատար գերակայությունը հաստատել մեր Հայրենիքի վրա։ Այո՛, Խորհրդային Միությունը զրոյից չստեղծեց Ադրբեջանը, որը առաջին անգամ աշխարհի քարտեզի վրա որպես պետություն հայտնվեց 1918 թվականին։ Սակայն խորհրդային համակարգը հսկայական դեր խաղաց ժամանակակից Ադրբեջանի սահմանների և պետական-ազգային համակարգի ձևավորման ու ինստիտուցիոնալացման գործում։
Նախ սկսենք 1921 թվականի հուլիսի 4-ից, երբ Կավբյուրոն քվեարկեց Լեռնային Ղարաբաղը Հայկական ԽՍՀ կազմում ընդգրկելու օգտին, սակայն հուլիսի 5-ին հարցը վերանայվեց, և Կավբյուրոն որոշեց, որ Լեռնային Ղարաբաղը պետք է մնա Ադրբեջանի ԽՍՀ կազմում՝ լայն ինքնավարությամբ։ Ջուղաշվիլի Ստալինը ներկա էր այդ նիստին և մասնակցում էր գործընթացին, որը որոշիչ դեր կատարեց այդ հարցում։ Դրանից չորս ամիս առաջ, իհարկե, Լենին-Քեմալ Մոսկվայի պայմանագրով նույնպես Նախիջևանը նախատեսվում էր որպես ինքնավար տարածք՝ Ադրբեջանի հովանավորության ներքո՝ որոշված սահմաններով։ Այս պայմանավորվածությունը հետագայում հաստատվեց 1921 թվականի հոկտեմբերի 13-ի Կարսի պայմանագրով, որին մասնակցում էին Թուրքիան, Խորհրդային Հայաստանը, Խորհրդային Ադրբեջանը, Խորհրդային Վրաստանը և Խորհրդային Ռուսաստանը։
1920–30-ական թվականներին խորհրդային ազգային քաղաքականությունը գնալով ավելի մեծ չափով ինստիտուցիոնալացրեց «ադրբեջանցի» ինքնությունը՝ որպես Ադրբեջանի ԽՍՀ տիտղոսակիր ազգություն։ Ստեղծվեցին և զարգացվեցին համապատասխան պետական հաստատություններ, կրթական համակարգ, գրականություն, մամուլ և լեզվական ստանդարտներ։ Հատկապես 1930-ականներին խորհրդային քաղաքականությունը կարևոր դեր ունեցավ առանձին ադրբեջանական ազգային ինքնության ձևավորման և ամրապնդման գործում։ Իսկ 1936 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, երբ ընդունվեց ԽՍՀՄ նոր Սահմանադրությունը՝ Ստալինի Սահմանադրությունը, և դրանով լուծարվեց Անդրկովկասի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետությունը, իսկ Հայկական, Ադրբեջանական ու Վրացական ԽՍՀ-ները դարձան ԽՍՀՄ-ի առանձին միութենական հանրապետություններ, Ադրբեջանի ԽՍՀ-ի կազմում պաշտոնապես արդեն ամրագրված էին Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունն ու Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը։
Մինչև 1936 թվականը ադրբեջանցիները կոչվում էին կովկասյան թաթարներ կամ կովկասյան թյուրքեր. հենց այդպես էին նրանք կոչվում 1926 թվականի ԽՍՀՄ-ի մարդահամարի ժամանակ, և միայն 1936 թվականին՝ Սովետի նոր Սահմանադրության ընդունումից առաջ, Ջուղաշվիլի Ստալինի հրամանով Ադրբեջանի թյուրքերեն լեզուն վերանվանվեց «ադրբեջաներեն», իսկ Ադրբեջանի թյուրքերը՝ «ադրբեջանցիներ»։
Փաստորեն, Լենինն ու Ստալինը մեր հողերը մտցրին Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում, և տարիների ընթացքում Ստալինը քաղաքականապես հաստատեց ու հիմնավորեց այդ արհեստական լեզվի ու ժողովրդի գոյությունը։ Կարճ ասած՝ ռուսաջհուդ բոլշևիկները իրենց թրքամետ քաղաքականությամբ ոչ միայն փրկեցին Թուրքիան, այլև Ադրբեջան կոչված պետությունը։ Այդ է պատճառը, որ մինչև այսօր նույն Կրեմլը ու այլ հակահայկական ուժերը շարունակում են Բաքվի հանցավոր ռեժիմին որպես պրոքսի օգտագործել Հայաստանի անկախության դեմ։
Պետք է իմանալ այս պատմությունը, որպեսզի հայադավ նեոբոլշևիկների աչքերին մտցնեք այս փաստերը, երբ նրանք սկսեն փառաբանել իրենց սիրած ջհուդածին վրացի ավազակին։
Բաժանորդագրվեք և ստացեք նորություններ ձեր Էլեկտորոնային հասցեին։
Մեկնաբանություններ